Newdelhi , 17 ജനുവരി (H.S.)

ന്യൂഡൽഹി: ഇറാനിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ചാബഹാർ തുറമുഖ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നീട്ടിക്കിട്ടുന്നതിനായി ഇന്ത്യ സജീവമായ ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നു. നിലവിൽ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ആറുമാസത്തെ ഇളവ് 2026 ഏപ്രിൽ 26-ന് അവസാനിക്കാനിരിക്കെയാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (MEA) ഇക്കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വരുത്തിയത്. അമേരിക്കയുടെ മാറുന്ന നയങ്ങളും ഇറാനിലെ ആഭ്യന്തര അശാന്തിയും പദ്ധതിയെ ബാധിക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക നിലനിൽക്കെയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഈ നീക്കം.

തന്ത്രപ്രധാനമായ ചാബഹാർ പദ്ധതി

ഇറാനിലെ സിസ്താൻ-ബലൂചിസ്ഥാൻ പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചാബഹാർ തുറമുഖം ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. പാകിസ്ഥാനെ ഒഴിവാക്കി അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്കും മധ്യേഷ്യയിലേക്കും വ്യാപാര പാത തുറക്കാൻ ഈ തുറമുഖം സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ, 7,200 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഇന്റർനാഷണൽ നോർത്ത്-സൗത്ത് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോറിഡോറിന്റെ (INSTC) സുപ്രധാന കണ്ണിയായും ചാബഹാർ മാറുന്നു.

അമേരിക്കയിൽ ട്രംപ് ഭരണകൂടം അധികാരമേറ്റെടുത്തതിന് പിന്നാലെ ഇറാനുമായി വ്യാപാരത്തിലേർപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേൽ 25 ശതമാനം താരിഫ് ഏർപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇത് പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതിയെ ബാധിക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, ചാബഹാർ പദ്ധതിയുടെ മാനുഷികവും തന്ത്രപരവുമായ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആറുമാസത്തെ പ്രത്യേക ഇളവ് അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ഇളവ് നീട്ടുന്നതിനായി അമേരിക്കൻ അധികൃതരുമായി നിരന്തര സമ്പർക്കം പുലർത്തുകയാണെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് രൺധീർ ജയ്‌സ്വാൾ അറിയിച്ചു.

ഇന്ത്യയുടെ മുൻകരുതൽ നടപടികൾ

പദ്ധതി സുരക്ഷിതമായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി ഇന്ത്യ വിവിധ ബദൽ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. പദ്ധതിക്കായി നീക്കിവെച്ചിട്ടുള്ള 120 ദശലക്ഷം ഡോളർ നേരിട്ടുള്ള ബാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ കൈമാറുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സർക്കാർ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ, ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന് നേരിട്ടുള്ള റിസ്ക് കുറയ്ക്കുന്നതിനായി പുതിയൊരു സ്ഥാപനത്തെ (Entity) വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏൽപ്പിക്കാനും ആലോചനയുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇറാനുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാരം 1.6 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു. അമേരിക്കയുടെ പുതിയ താരിഫ് നയങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഇറാൻ വ്യാപാരത്തെ കാര്യമായി ബാധിക്കില്ലെന്നാണ് സർക്കാർ വൃത്തങ്ങളുടെ വിലയിരുത്തൽ.

ഇറാനിലെ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷ

ഇറാനിൽ തുടരുന്ന ആഭ്യന്തര പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവിടെയുള്ള ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ജാഗ്രത പുലർത്തുന്നുണ്ട്. നിലവിൽ ഏകദേശം 9,000 ഇന്ത്യക്കാരാണ് ഇറാനിലുള്ളത്, ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. ഇന്ത്യക്കാർ നിലവിൽ ഇറാനിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കണമെന്നും അവിടെയുള്ളവർ ലഭ്യമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ മടങ്ങണമെന്നും മന്ത്രാലയം നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. തെഹ്‌റാനിലെ ഇന്ത്യൻ എംബസി പൗരന്മാരുമായി നിരന്തരം ബന്ധപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് രൺധീർ ജയ്‌സ്വാൾ വ്യക്തമാക്കി.

സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയെത്തുടർന്ന് ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇറാനിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾക്കുള്ള ആഹ്വാനമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരെ സർക്കാർ നടപടി തുടരുകയാണെങ്കിൽ സൈനിക ഇടപെടൽ ഉണ്ടാകുമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കലുഷിതമായ അന്തരീക്ഷത്തിലും ഇന്ത്യ ചാബഹാർ പദ്ധതിയെന്ന സ്വപ്നവുമായി വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതെ മുന്നോട്ട് പോവുകയാണ്.

---------------

Hindusthan Samachar / Roshith K