Newdelhi, 07 മാര്ച്ച് (H.S.)

ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയുടെ നാഷണൽ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ മിഷന്റെ ഭാഗമായി, ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനത്തിലും വിതരണത്തിലും അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യയും യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡവും കൈകോർക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി 'ഇന്ത്യ-യുകെ കോൺഫറൻസ് ഓൺ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ആൻഡ് സേഫ്റ്റി പ്രോട്ടോക്കോൾസ്' 2026 ഫെബ്രുവരി 27-ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ വെച്ച് നടന്നു.

കേന്ദ്ര പുനരുപയോഗ ഊർജ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ഹൈഡ്രജൻ സേഫ്റ്റി (NCHS), ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഹൈക്കമ്മീഷൻ, ഡബ്ല്യുആർഐ ഇന്ത്യ (WRI India) എന്നിവയുടെ സംയുക്ത ആഭിമുഖ്യത്തിലാണ് ഉച്ചകോടി സംഘടിപ്പിച്ചത്. നയരൂപകർത്താക്കൾ, വ്യവസായ പ്രമുഖർ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ, ഗവേഷകർ എന്നിവർ പങ്കെടുത്ത സമ്മേളനത്തിൽ ഹരിത ഹൈഡ്രജന്റെ സുരക്ഷിതമായ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിർണ്ണായക ചർച്ചകൾ നടന്നു.

സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന

ഹരിത ഹൈഡ്രജന്റെ വലിയ തോതിലുള്ള വ്യാപനത്തിന് ശക്തമായ സുരക്ഷാ ചട്ടക്കൂടുകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് ചടങ്ങിൽ മുഖ്യപ്രഭാഷണം നടത്തിയ കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സയന്റിഫിക് അഡ്വൈസർ ഓഫീസിലെ സയന്റിഫിക് സെക്രട്ടറി പർവീന്ദർ മൈനി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഉൽപ്പാദനം, സംഭരണം, ഗതാഗതം, ഉപഭോഗം എന്നിങ്ങനെ ഹൈഡ്രജൻ മൂല്യശൃംഖലയിലെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും കർശനമായ സുരക്ഷാ പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് സമ്മേളനം ചർച്ച ചെയ്തു.

പെട്രോളിയം ആൻഡ് എക്സ്പ്ലോസീവ് സേഫ്റ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ (PESO), ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് (BIS) തുടങ്ങിയ നിയന്ത്രണ ഏജൻസികൾ തങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അവതരിപ്പിച്ചു. ഹൈഡ്രജൻ സിസ്റ്റങ്ങളിലെ അപകടസാധ്യതകൾ വിലയിരുത്തുന്നതിനും അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലുള്ള സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളുമായി ഇന്ത്യൻ ചട്ടങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ബി.ഐ.എസ് വിശദീകരിച്ചു.

പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം

നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സോളാർ എനർജി ഡയറക്ടർ ജനറൽ മുഹമ്മദ് റിഹാൻ, നാഷണൽ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ മിഷൻ ഡയറക്ടർ അഭയ് ബാക്രെ എന്നിവർ ചടങ്ങിൽ സംസാരിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഹൈക്കമ്മീഷനിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരായ ജിനൂസ് ഷരിയതി, ലോറ അയ്ലറ്റ് എന്നിവരും പങ്കെടുത്തു.

കൊച്ചിൻ ഷിപ്പ്യാർഡ് ലിമിറ്റഡ്, കൊച്ചി ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല (CUSAT), ഐഐടി മദ്രാസ്, എൻടിപിസി ലിമിറ്റഡ് തുടങ്ങി പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിദഗ്ധർ സാങ്കേതിക സെഷനുകളിൽ പ്രബന്ധങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. ഹൈഡ്രജൻ സുരക്ഷ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI), അഡ്വാൻസ്ഡ് സെൻസർ സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഉച്ചകോടിയിൽ ചർച്ചകളുണ്ടായി.

ഭാവി ലക്ഷ്യങ്ങൾ

ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ മേഖലയിൽ ഇന്ത്യയെ ആഗോള കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. ഇന്ത്യയും യുകെയും തമ്മിലുള്ള ഈ സഹകരണം സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യം പങ്കുവെക്കുന്നതിനും മികച്ച സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിനും സഹായകമാകും. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ നേരിടാനുള്ള ആഗോള ശ്രമങ്ങളിൽ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുമെന്നും, അതിനായി സുരക്ഷിതവും സുസ്ഥിരവുമായ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥ ഒരുക്കുമെന്നും ഇരു രാജ്യങ്ങളും പ്രഖ്യാപിച്ചു.

---------------

Hindusthan Samachar / Roshith K