Kerala, 23 ജൂണ് (H.S.)

വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിലുള്ള സമാധാന ചർച്ചകളിൽ വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടായതായി അമേരിക്ക അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ നിർണായകമായ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിന്റെ (Strait of Hormuz) നിയന്ത്രണത്തെച്ചൊല്ലി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത രൂക്ഷമാകുന്നു. യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുള്ള അവസ്ഥയിലേക്ക് ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് ഇനി ഒരിക്കലും തിരിച്ചെത്തില്ലെന്നും, മേഖലയിൽ ഇറാന്റെ നിയമങ്ങളും ക്രമീകരണങ്ങളും മാത്രമേ ഇനി നടപ്പിലാകൂ എന്നും ഇറാന്റെ മുഖ്യ ചർച്ചക്കാരനായ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഖാലിബാഫ് വ്യക്തമാക്കി. അന്താരാഷ്ട്ര ഊർജ്ജ വിപണിയുടെ ജീവനാഡിയായ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണമുണ്ട് എന്ന യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവനയെ ശക്തമായി വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇറാൻ രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുന്നത്.

സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം മടങ്ങവെയാണ് ഖാലിബാഫ് ഇറാന്റെ കർശനമായ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയത്. യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ വ്യക്തമാക്കിയ കാര്യമാണിത്; ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിന്റെ ഭരണം ഇനി ഒരിക്കലും യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുള്ളതുപോലെയാകില്ലെന്ന് എല്ലാവരും മനസ്സിലാക്കണം, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അമേരിക്കയെ ഇറാൻ ഒരിക്കലും വിശ്വസിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ഇനി വിശ്വസിക്കുകയുമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ട്രംപിന്റെ അവകാശവാദവും ഇറാന്റെ ചുവപ്പുനാടയും

ചൊവ്വാഴ്ച വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ഓവൽ ഓഫീസിൽ മാധ്യമങ്ങളോട് സംസാരിക്കവെയാണ് ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണമുണ്ടെന്ന് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടത്. തങ്ങളുടെ നാവികസേനയുടെ കരുത്താണ് ഈ ജലപാത തുറന്നു നിലനിർത്തുന്നതെന്നും, ബോംബുകൾ വർഷിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഫലപ്രദമായിരുന്നു തങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധമെന്നും ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ വാദങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുന്നതാണ് ഇറാന്റെ പുതിയ നീക്കങ്ങൾ.

ശക്തമായ വാഗ്വാദങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിൽ അപ്രതീക്ഷിത സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികളും തർക്കങ്ങളും ഒഴിവാക്കാനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയ സംവിധാനം (Hotline) സ്ഥാപിക്കാൻ ധാരണയായിട്ടുണ്ട്. കപ്പലുകളുടെ സഞ്ചാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്തെങ്കിലും ആശയക്കുഴപ്പമോ തർക്കങ്ങളോ ഉണ്ടായാൽ ബന്ധപ്പെടാനായി ഒരു 'ടെലിഫോൺ ഹോട്ട്ലൈനും ഏകോപന കേന്ദ്രവും' രൂപീകരിക്കും. അമേരിക്കയ്ക്കോ മറ്റ് കപ്പലുകൾക്കോ എന്തെങ്കിലും വ്യക്തത കുറവുണ്ടായാൽ ഈ കേന്ദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്നും അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രനിയമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിച്ചുകൊണ്ട് പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടനടി പരിഹരിക്കുമെന്നും ഖാലിബാഫ് അറിയിച്ചു.

60 ദിവസത്തെ റോഡ് മാപ്പ്

ഇരുപക്ഷവും തമ്മിൽ തിങ്കളാഴ്ച സമാപിച്ച ചർച്ചകളിൽ, അടുത്ത 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ സമഗ്രമായ ഒരു സമാധാന കരാറിലെത്താനുള്ള നിർണ്ണായകമായ 'റോഡ് മാപ്പിന്' രൂപം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനായി സാങ്കേതികതല ചർച്ചകൾ ഉടൻ ആരംഭിക്കാനും പുരോഗതി വിലയിരുത്താൻ ഉന്നതതല സമിതി രൂപീകരിക്കാനും തീരുമാനമായി. ലെബനൻ ഉൾപ്പെടുന്ന പുതിയൊരു സൈനിക സംഘർഷ ലഘൂകരണ സംവിധാനവും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നിലവിൽ വരും.

വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇറാന്റെ മരവിപ്പിച്ച ചില ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുന്ന കാര്യം ആലോചിക്കുമെന്ന് യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇറാന്റെ എണ്ണ, പെട്രോകെമിക്കൽ കയറ്റുമതിക്കുമേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കിയതായും ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിച്ചതായും ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും അവകാശപ്പെട്ടു. എങ്കിലും, ഔദ്യോഗിക സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ പരാമർശമില്ലാത്തത് ഭാവി ചർച്ചകളിൽ നിർണ്ണായകമാകും.

---------------

Hindusthan Samachar / Roshith K