New delhi, 19 സെപ്റ്റംബര് (H.S.)

റിസർച്ച് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റം ഫോർ ഡെവലപ്പിംഗ് കൺട്രീസ് (ആർഐഎസ്) എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സെമിനാർ ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ ബന്ധത്തെ കണക്റ്റിവിറ്റി, സാമ്പത്തിക സഹകരണം, വികസനം എന്നിവയെ പുതിയതലത്തിലേക്ക് എത്തക്കും. ചരിത്രപരവും ആഴമേറിയതുമായ ബന്ധത്തിന്റെ ശക്തമായ അടിത്തറയിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ അഭിലഷണീയമായ പങ്കാളിത്തം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ അവസരമുണ്ടെന്ന് ചടങ്ങിൽ സംസാരിച്ച നേപ്പാൾ ധനകാര്യമന്ത്രി ഡോ. സ്വർണിം വാഗ്ലെ പറഞ്ഞു.

റിസർച്ച് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റം ഫോർ ഡെവലപ്പിംഗ് കൺട്രീസ് (ആർഐഎസ്) ശനിയാഴ്ച എമർജിംഗ് ഗ്ലോബൽ ഓർഡറിൽ ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ ബന്ധങ്ങളുടെ നൂതന ദർശനം എന്ന വിഷയത്തിലാണ് സെമിനാർ സംഘടിപ്പിച്ചത്. നേപ്പാൾ ധനകാര്യമന്ത്രി ഡോ. സ്വർണിം വാഗ്ലെ, ഇന്ത്യന്‍ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി മനു മഹാവർ, ഇന്ത്യയുടെ മുൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയും ആർഐഎസ് മുൻ പ്രസിഡന്റുമായ പ്രൊഫ. റാം സിംഗ് ശ്യാം ശരൺ, ആർഐഎസ് ഗവേണിംഗ് ബോർഡ്, ഗവേണിംഗ് കൌൺസിൽ അംഗം ഡോ. ശേഷാദ്രി ചാരി, സച്ചിൻ കുമാർ ശർമ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി നയനിർമ്മാതാക്കൾ, നയതന്ത്രജ്ഞർ, സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ, അക്കാദമിക് വിദഗ്ധർ, തന്ത്രപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ വിദഗ്ധർ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ ബന്ധത്തിന്റെ ഭാവി , വ്യാപാരം, നിക്ഷേപം, കണക്റ്റിവിറ്റി, ഊർജ്ജ സഹകരണം, ടൂറിസം, ഡിജിറ്റൽ, സാമ്പത്തിക കണക്റ്റിവിറ്റി, അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഉൽപ്പാദന ശൃംഖലകൾ, പങ്കിട്ട വികസനത്തിന്റെ വിവിധ വശങ്ങൾ എന്നിവ സെമിനാറിൽ വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്തു.

ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ ബന്ധം രണ്ട് അയൽരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മാത്രമല്ല, ചരിത്രം, സംസ്കാരം, ജനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം, സാമ്പത്തിക സഹകരണം എന്നിവയിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് പരിപാടിയിൽ സംസാരിച്ച ഡോ. സ്വർണിം വാഗ്ലെ പറഞ്ഞു. അതിർത്തി കടന്നുള്ള കണക്റ്റിവിറ്റി, ഊർജ്ജ വ്യാപാരം, നിക്ഷേപം, പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക സംയോജനം എന്നിവ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള അവസരം ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും ഉണ്ട്. പരമ്പരാഗത സഹകരണത്തിനപ്പുറം ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും പൌരന്മാരുടെ ജീവിതത്തിൽ നേരിട്ടുള്ള സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നതും പ്രാദേശിക വികസനത്തിന്റെ ഒരു മാതൃക അവതരിപ്പിക്കുന്നതുമായ പുതിയ സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കേണ്ട സമയമാണിത്.

വൈദ്യുതി വ്യാപാരം, റോഡ്, റെയിൽ കണക്റ്റിവിറ്റി, പെട്രോളിയം പൈപ്പ് ലൈനുകൾ, മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികൾ എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും ഗണ്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മനു മഹാവർ പറഞ്ഞു. ഈ നേട്ടങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ഇതുവരെ പരാജയപ്പെട്ട പ്രധാനവും പരിവർത്തനപരവുമായ സംരംഭങ്ങളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും മുന്നോട്ട് പോകണം. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ സാധ്യതകൾക്കനുസൃതമായി ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഉഭയകക്ഷി സഹകരണത്തിന്റെ വ്യാപ്തി നിലവിലെ തലത്തേക്കാൾ വളരെ വിശാലമായിരിക്കും.

ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അവയുടെ തുടർച്ചയും സാമൂഹിക അടിത്തറയുമാണ് എന്ന് പ്രൊഫ. റാം സിംഗ് പറഞ്ഞു. ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും പൗരന്മാർ തമ്മിലുള്ള അടുപ്പം, തുറന്ന അതിർത്തി, പങ്കിട്ട സാംസ്കാരിക പൈതൃകം എന്നിവ ലോകത്ത് സവിശേഷമായ ഉദാഹരണങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും സമൃദ്ധിക്കും, നേപ്പാളിന്റെ വികസന യാത്രയ്ക്ക് കൂടുതൽ വേഗത കൈവരിക്കാൻ ഈ ബന്ധം കൂടുതൽ സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കുകയും നവീകരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.

സഹകരണത്തിന്റെ മൂർത്തവും പ്രായോഗികവുമായ ഫലങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ഉയർന്നുവരാൻ കഴിയുന്ന മേഖലകൾ ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും തിരിച്ചറിയണമെന്ന് ഡോ. ശേഷാദ്രി ചാരി പറഞ്ഞു. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനും പ്രാദേശിക സ്ഥിരതയ്ക്കും ഇരു രാജ്യങ്ങളും പങ്കിട്ട കാഴ്ചപ്പാടോടെ മുന്നോട്ട് പോകേണ്ടതുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

വ്യാപാരം, ഊർജ്ജം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, നൈപുണ്യ വികസനം, വികസന പങ്കാളിത്തം എന്നീ മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും തമ്മിൽ ശക്തമായ പരസ്പര പൂരകത്വമുണ്ടെന്ന് പ്രൊഫ. സച്ചിൻ കുമാർ ശർമ പറഞ്ഞു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അനുരഞ്ജനത്തിന്റെ ഘട്ടം കടന്നുപോയി, ഇപ്പോൾ പങ്കിട്ട സമൃദ്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങണം. പരസ്പര തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക, കണക്റ്റിവിറ്റി വർദ്ധിപ്പിക്കുക, സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾ വിപുലീകരിക്കുക എന്നിവ ഇതിന് ആവശ്യമാണ്.

സെമിനാറിൽ പങ്കെടുത്ത വിദഗ്ധർ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഗോള സാമ്പത്തിക, തന്ത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്തു. ഭൌമ-സാമ്പത്തിക വിഭജനം, മാറുന്ന വ്യാപാര, വ്യാവസായിക നയങ്ങൾ, സാങ്കേതിക മാറ്റം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ഊർജ്ജം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഉയർന്നുവരുന്ന വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവ ചർച്ചയിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളായിരുന്നു.

--------

Hindusthan Samachar / Sreejith S