Newdelhi, 28 ഒക്റ്റോബര് (H.S.)

ന്യൂഡൽഹി: ഷാങ്ഹായ് കോ-ഓപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷന്റെ (എസ്സിഒ) ഭാഗമായി ന്യൂഡൽഹിയിൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ ‘സിവിലിസേഷണൽ ഡയലോഗ് ഫോറ’ത്തിലേക്ക് പാകിസ്ഥാൻ സാംസ്കാരിക മന്ത്രിയെ ക്ഷണിച്ച് ഇന്ത്യ. 2025 മെയ് മാസത്തിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ നടന്ന സൈനിക സംഘർഷമായ 'ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂരി'ന് ശേഷം ഒരു മുതിർന്ന പാകിസ്ഥാൻ മന്ത്രിക്ക് ഇന്ത്യ ക്ഷണം നൽകുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്.

നവംബർ 20 മുതൽ 22 വരെ ന്യൂഡൽഹിയിലാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോറം നടക്കുന്നത്. എസ്സിഒയിലെ പത്ത് അംഗരാജ്യങ്ങളുടെയും സാംസ്കാരിക മന്ത്രിമാരെ ഇന്ത്യ ഔദ്യോഗികമായി ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്ഥാന്റെ ദേശീയ പൈതൃക-സാംസ്കാരിക വകുപ്പ് മന്ത്രി ഔറംഗസേബ് ഖാൻ കിച്ചിക്ക് (Aurangzeb Khan Khichi) ഇന്ത്യ ക്ഷണക്കത്ത് അയച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഫോറത്തിൽ പാകിസ്ഥാനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ആരാണ് പങ്കെടുക്കുക എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇസ്ലാമാബാദ് ഇതുവരെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണം നൽകിയിട്ടില്ല.

എന്താണ് എസ്സിഒ സിവിലിസേഷണൽ ഡയലോഗ് ഫോറം?എസ്സിഒ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള സാംസ്കാരിക വിനിമയം, പങ്കിട്ട പൈതൃകം, ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങൾ, കല, സാഹിത്യം എന്നിവയെ മുൻനിർത്തി ജനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ വേദി ഒരുക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവുമായി ചേർന്നാണ് ഫോറം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ഡൽഹിയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പുരാന കിലയാണ് (Purana Qila) പ്രധാന വേദിയായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളത്.

ഇന്ത്യ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നിവരെ കൂടാതെ ചൈന, റഷ്യ, ഇറാൻ, കസാഖിസ്ഥാൻ, കിർഗിസ്ഥാൻ, താജിക്കിസ്ഥാൻ, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, ബെലാറസ് തുടങ്ങിയ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കൊപ്പം എസ്സിഒയുടെ നിരീക്ഷക രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഡയലോഗ് പാർട്ണർമാരിൽ നിന്നുമായി ഇരുപത്തിയഞ്ചിലധികം രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

2025 സെപ്റ്റംബറിൽ ചൈനയിലെ ടിയാൻജിനിൽ നടന്ന എസ്സിഒ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഹെഡ്സ് ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ് ഉച്ചകോടിയിലാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഇത്തരമൊരു സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മയുടെ ആശയം മുന്നോട്ടുവെച്ചത്. തുടർന്ന് 2026 ഒക്ടോബർ 20-ന് താജിക്കിസ്ഥാനിലെ ദുഷാൻബെയിൽ നടന്ന എസ്സിഒ യോഗത്തിൽ വെച്ച് പ്രതിരോധ മന്ത്രി രാജ്നാഥ് സിംഗ് ഇന്ത്യ ഈ പരിപാടിക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുമെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു.

ക്ഷണത്തിന്റെ നയതന്ത്ര പ്രാധാന്യം2025 മെയ് മാസത്തിൽ പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുണ്ടായ കടുത്ത സൈനിക സംഘർഷത്തിന് ശേഷം രൂപപ്പെട്ട നയതന്ത്ര മരവിപ്പിനിടയിലാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഈ നിർണായക നീക്കം. ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളിൽ വിള്ളലുകൾ തുടരുമ്പോഴും ബഹുരാഷ്ട്ര സംഘടനയായ എസ്സിഒയുടെ ചട്ടക്കൂടിലുള്ള കൂട്ടായ്മകളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം സഹകരിച്ചുപോരുന്നുണ്ട്.

പാകിസ്ഥാൻ മന്ത്രി ഔറംഗസേബ് ഖാൻ കിച്ചി ഡൽഹിയിലെത്തുകയാണെങ്കിൽ, 2023 മെയ് മാസത്തിൽ ഗോവയിൽ നടന്ന എസ്സിഒ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുടെ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത അന്നത്തെ പാക് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ബിലാവൽ ഭൂട്ടോ സർദാരിക്ക് ശേഷം ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുന്ന ആദ്യ പാകിസ്ഥാൻ മന്ത്രിയായി അദ്ദേഹം മാറും.

നേരത്തെ, 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ സംഘടനയുടെ അജണ്ട ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനായി ഇന്ത്യയുടെ എസ്സിഒ ദേശീയ കോർഡിനേറ്റർ അലോക് ദിമ്രി ഇസ്ലാമാബാദ് സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ, 2027-ലെ എസ്സിഒ നേതാക്കളുടെ ഉച്ചകോടിക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നത് പാകിസ്ഥാനാണ്.

എസ്സിഒ പോലുള്ള ഒരു ബഹുമുഖ അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയിലൂടെ സാംസ്കാരിക ഇടപഴകലുകൾക്ക് ഈ ക്ഷണം വഴിതുറക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പാകിസ്ഥാനോടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പൊതുവായ ഉഭയകക്ഷി നയത്തിൽ കാതലായ മാറ്റമൊന്നും വന്നിട്ടില്ലെന്നാണ് നയതന്ത്ര വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. ക്ഷണത്തോട് ഇസ്ലാമാബാദ് എന്ത് നിലപാട് സ്വീകരിക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും മന്ത്രിതല സന്ദർശനം നടക്കുക.

---------------

Hindusthan Samachar / Roshith K