New delhi, 09 നവംബര്‍ (H.S.)

189.35 ശതമാനത്തിലെത്തി വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസിനോടുള്ള യാത്രക്കാരുടെ ടിക്കറ്റ് ഡിമാന്‍ഡ്. ലഭ്യമായ സീറ്റുകളുടെ 1.9 മടങ്ങ് യാത്രക്കാരുടെ ആവശ്യം രേഖപ്പെടുത്തി. 2025-26 സാമ്പത്തിക വര്‍ഷത്തില്‍, ഏകദേശം 3.98 കോടി യാത്രക്കാര്‍ വന്ദേ ഭാരതില്‍ യാത്ര ചെയ്തു. ഇത് മുന്‍ സാമ്പത്തിക വര്‍ഷത്തേക്കാള്‍ 34% കൂടുതലാണ്. വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഈ ആവശ്യത്തിനിടയില്‍, റെയില്‍വേ ഇപ്പോള്‍ വന്ദേ ഭാരതിന്റെ വ്യാപ്തി ചെയര്‍ കാറുകളില്‍ നിന്ന് സ്ലീപ്പര്‍ സര്‍വീസുകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു. രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസ് 2019 ഫെബ്രുവരിയില്‍ ഡല്‍ഹി-വാരണാസി റൂട്ടില്‍ ആരംഭിച്ചു. അതേ റൂട്ടില്‍ റെയില്‍വേ അടുത്തിടെ പുതിയ വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പര്‍ ട്രെയിനും ഫ്‌ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നവംബര്‍ 2 മുതലാണ് സര്‍വീസ് ആരംഭിച്ചത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയില്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ഒക്യുപന്‍സി രേഖപ്പെടുത്തിയത് മംഗളൂരു-തിരുവനന്തപുരം റൂട്ടിലാണ്, ഹൗറ-കാമാഖ്യയിലെ ആദ്യ സ്ലീപ്പറായ വന്ദേ ഭാരതിലും മൊത്തത്തില്‍ 114.54 ശതമാനം ഒക്യുപന്‍സി രേഖപ്പെടുത്തി.

ഔദ്യോഗിക റെയില്‍വേ രേഖകളില്‍ 2025-26 സാമ്പത്തിക വര്‍ഷത്തിലെ കണക്കുകള്‍ വന്ദേ ഭാരതിന്റെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യത്തിന്റെ ചിത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു. വന്ദേ ഭാരത് ട്രെയിനുകളുടെ വരുമാനം, സമയനിഷ്ഠ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങള്‍ റെയില്‍വേ ബോര്‍ഡിന്റെ ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് പബ്ലിക് റിലേഷന്‍സ് പുറത്തിറക്കി. ടിജി -1 ബ്രാഞ്ച് വിവിധ ട്രെയിനുകളിലെ ഒക്യുപന്‍സി വിശദാംശങ്ങള്‍ നല്‍കി. മംഗളൂരു സെന്‍ട്രലിനും തിരുവനന്തപുരം സെന്‍ട്രലിനും ഇടയില്‍ ഓടുന്ന വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ യാത്രക്കാര്‍ ഉണ്ടായത്. തിരുവനന്തപുരം സെന്‍ട്രല്‍ മുതല്‍ മംഗളൂരു സെന്‍ട്രലില്‍ 189.35 ശതമാനവും മംഗളൂരു സെന്‍ട്രല്‍ - തിരുവനന്തപുരം സെന്‍ട്രലില്‍ 174.77 ശതമാനവും ഓക്യുപന്‍സി രേഖപ്പെടുത്തി.

ട്രെയിനിലെ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം നിശ്ചയിച്ചാല്‍ എങ്ങനെ 189 ശതമാനം ഒക്യുപന്‍സി ആകും എന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്. യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍, ഒക്യുപന്‍സി അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നത് ഏതെങ്കിലും ഒരു സമയത്ത് ട്രെയിനില്‍ ഉണ്ടായിരിക്കുന്ന യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണമല്ല, മറിച്ച് മുഴുവന്‍ യാത്രയിലും സീറ്റുകളുടെ ഉപയോഗമാണ്. ദീര്‍ഘദൂര ട്രെയിനുകളില്‍ യാത്രക്കാര്‍ വിവിധ സ്റ്റേഷനുകള്‍ക്കിടയില്‍ കയറുന്നു. ഒരു യാത്രക്കാരന് ഇറങ്ങിയ ശേഷം മറ്റൊരു യാത്രക്കാരന് അടുത്ത സ്റ്റേഷനില് നിന്ന് അതേ സീറ്റില് യാത്ര ആരംഭിക്കാം. ഈ രീതിയില്‍, ഒരേ സീറ്റ് വ്യത്യസ്ത ട്രാവല്‍ സെഗ്മെന്റുകളില്‍ ഒന്നിലധികം തവണ ഉപയോഗിക്കുന്നു, മൊത്തം ഒക്യുപന്‍സി 100 ശതമാനത്തിലധികം ആകാം. അതിനാല്‍ 189.35 ശതമാനം എന്നതിനര്‍ത്ഥം ട്രെയിനിന് ഒരേ സമയം അനുവദിച്ച സീറ്റുകളുടെ ഇരട്ടിയോളം ഉണ്ടെന്ന് അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് ആ റൂട്ടിലെ സീറ്റുകളുടെ മൊത്തം ആവശ്യവും ഉപയോഗവുമാണ്.

വന്ദേ ഭാരതിന്റെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യത്തിന്റെ ആഘാതം യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിലും ദൃശ്യമാണ്. റെയില്‍വേ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, 2025-26 സാമ്പത്തിക വര്‍ഷത്തില്‍ ഏകദേശം 3.98 കോടി യാത്രക്കാര്‍ വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസില്‍ യാത്ര ചെയ്തപ്പോള്‍ 2024-25ല്‍ ഇത് 2.97 കോടിയായിരുന്നു. ഇത്തരത്തില് യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം ഒരു വര് ഷത്തിനിടെ 34 ശതമാനം വര് ധിച്ചു. വന്ദേ ഭാരത് അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 2026 ഏപ്രില്‍ വരെ 9.1 കോടിയിലധികം യാത്രക്കാര്‍ ഈ ട്രെയിനുകളില്‍ യാത്ര ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഈ കാലയളവില് ഒരു ലക്ഷത്തോളം യാത്രകള് പൂര്ത്തിയായി. യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍, ഇതുവരെ 73 ലക്ഷത്തിലധികം യാത്രക്കാര്‍ വന്ദേ ഭാരതില്‍ യാത്ര ചെയ്ത ന്യൂഡല്‍ഹി-വാരാണസി റൂട്ടാണ് ഒന്നാമത്.

വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഈ ആവശ്യം കണക്കിലെടുത്ത് റെയില്‍വേ ഇപ്പോള്‍ വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പര്‍ സേവനം വിപുലീകരിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസ് 2019 ഫെബ്രുവരി 15 ന് ന്യൂഡല്‍ഹി-കാണ്‍പൂര്‍-പ്രയാഗ്രാജ്-വാരാണസി ഇടനാഴിയില്‍ ഫ്‌ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തു. ഏകദേശം ഏഴ് വര്ഷത്തിന് ശേഷം വന്ദേ ഭാരതിന്റെ സ്ലീപ്പര് പതിപ്പും ഇതേ റൂട്ടില് ആരംഭിച്ചു. 2026 ഒക്ടോബര്‍ 31 ന് റെയില്‍വേ മന്ത്രി അശ്വിനി വൈഷ്ണവും ഉത്തര്‍പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി യോഗി ആദിത്യനാഥും വാരണാസി-ന്യൂഡല്‍ഹി വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പര്‍ ട്രെയിന്‍ ഫ്‌ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തു. വാരണാസിയില്‍ നിന്ന് ന്യൂഡല്‍ഹിയിലേക്ക് ട്രെയിന്‍ നമ്പര്‍ 27421 സര്‍വീസ് നടത്തുന്നു, ട്രെയിന്‍ നമ്പര്‍ 27422 ന്യൂഡല്‍ഹിയില്‍ നിന്ന് വാരണാസിയിലേക്ക് സര്‍വീസ് നടത്തുന്നു. നവംബര് 2 മുതലാണ് ഇതിന്റെ പതിവ് വാണിജ്യ സര് വീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഉത്തര്‍പ്രദേശിലെ ആദ്യത്തേതും രാജ്യത്തെ രണ്ടാമത്തേതുമായ വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പര്‍ സര്‍വീസാണിത്.

---------------

Hindusthan Samachar / Sreejith S