Dhar, 15 മെയ് (H.S.)

ധാർ: പതിറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന ഭോജ്ശാല-കമാൽ മൗല മസ്ജിദ് തർക്കത്തിൽ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർണ്ണായക വിധി പുറത്തുവന്നു. വിവാദ മന്ദിരം ഒരു ക്ഷേത്രമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച കോടതി, ഹിന്ദു ഹർജിക്കാർക്ക് അനുകൂലമായ വിധിന്യായമാണ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (ASI) സമർപ്പിച്ച 2,000 പേജുകളുള്ള ശാസ്ത്രീയ സർവ്വേ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ജസ്റ്റിസ് വിജയ് കുമാർ ശുക്ല, ജസ്റ്റിസ് അലോക് അവസ്തി എന്നിവരടങ്ങിയ ഇൻഡോർ ബെഞ്ച് ഈ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്.

പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകളും കോടതി വിധിയിലെ പ്രസക്ത ഭാഗങ്ങളും

1. എഎസ്ഐ റിപ്പോർട്ടും പരമാര കാലഘട്ടവും:

സമുച്ചയത്തിൽ ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ നടത്തിയ ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനയിൽ, നിലവിലെ കെട്ടിടത്തിന് താഴെ പരമാര രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്തുള്ള ഒരു വലിയ നിർമ്മിതി ഉണ്ടായിരുന്നതായി കണ്ടെത്തി. നിലവിലുള്ള മസ്ജിദ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് പഴയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സരസ്വതി ദേവിക്കായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു സംസ്കൃത പഠന കേന്ദ്രമാണ് ഇതെന്ന വാദത്തിന് ഉപോൽബലകമായ തെളിവുകൾ സർവ്വേയിൽ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2. 2003-ലെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി:

ഭോജ്ശാല സമുച്ചയത്തിൽ മുസ്ലീം മതവിശ്വാസികൾക്ക് പ്രാർത്ഥന നടത്താൻ അനുമതി നൽകിക്കൊണ്ട് 2003-ൽ എഎസ്ഐ പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്ന ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. മന്ദിരത്തിന്റെ മതപരമായ സ്വത്വം പൂർണ്ണമായും ക്ഷേത്രത്തിന്റേതാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

3. അയോധ്യ വിധി മാതൃക:

ഈ കേസിലെ വിധിന്യായത്തിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ അയോധ്യ വിധിയിലെ നിയമപരമായ തത്വങ്ങളും കോടതി ആധാരമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പുരാവസ്തു തെളിവുകളും ചരിത്രരേഖകളും നിയമപരമായ വശങ്ങളും പരിശോധിച്ചാണ് കോടതി ഈ നിഗമനത്തിലെത്തിയത്.

4. ബദൽ സംവിധാനം:

മുസ്ലീം സമുദായത്തിന് പള്ളി നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി ബദൽ സ്ഥലം അനുവദിക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെ സമീപിക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മന്ദിരത്തിന്റെ ഭാവി ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങൾ കേന്ദ്ര സർക്കാരും എഎസ്ഐയും ചേർന്ന് തീരുമാനിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.

പശ്ചാത്തലം

ഹിന്ദു, മുസ്ലീം, ജൈന വിഭാഗങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിരുന്ന ഈ കേസിൽ കഴിഞ്ഞ മെയ് 12-നാണ് വാദം പൂർത്തിയായത്. സരസ്വതി ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രമാണെന്ന് ഹിന്ദു പക്ഷവും, കമാൽ മൗല മസ്ജിദ് ആണെന്ന് മുസ്ലീം പക്ഷവും വാദിച്ചു. ജൈന വിശ്വാസികൾ മന്ദിരത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ തങ്ങളുടേതാണെന്ന അവകാശവാദവും ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.

കോടതിയുടെ ഈ വിധി രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക മേഖലകളിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതെളിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. മസ്ജിദ് കമ്മിറ്റി വിധിക്കെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിക്കാനൊരുങ്ങുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഇനി മന്ദിരത്തിന്റെ സംരക്ഷണവും ആരാധനാ ക്രമങ്ങളും എങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കും എന്നതാണ് വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഉറ്റുനോക്കപ്പെടുന്നത്.

---------------

Hindusthan Samachar / Roshith K