Thashkent , 30 ഓഗസ്റ്റ് (H.S.)

താഷ്കന്റ്: ഇന്ത്യയും ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തിൽ നിർണായക വഴിത്തിരിവ്. ഇന്ത്യയുടെ ആണവോർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ദീർഘകാലത്തേക്ക് യുറേനിയം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള പുതിയ ചട്ടക്കൂടിന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഔദ്യോഗികമായി രൂപം നൽകി. താഷ്കന്റിൽ വെച്ച് ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ഷാവ്കത്ത് മിർസിയോയേവും തമ്മിൽ നടത്തിയ ഉന്നതതല ചർച്ചകളിലാണ് ഈ സുപ്രധാന തീരുമാനമുണ്ടായത്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സമഗ്ര തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തമായി (Comprehensive Strategic Partnership) ഉയർത്താനും ഇരുനേതാക്കളും ധാരണയിലെത്തി.

ആഭ്യന്തര ആണവോർജ്ജ ഉൽപ്പാദനത്തിന് ആവശ്യമായ യുറേനിയം ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിന് ഇന്ത്യ വളരെ പ്രാധാന്യത്തോടെയാണ് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനെ കാണുന്നത്. ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള യുറേനിയം ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജസുരക്ഷയിൽ ഈ കരാർ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കും. കൂടാതെ, നിലവിൽ ഒരു ബില്യൺ ഡോളറിലധികം വരുന്ന വാർഷിക ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം 2030-ഓടെ 5 ബില്യൺ ഡോളറായി ഉയർത്താനും ഇരുരാജ്യങ്ങളും സംയുക്ത ലക്ഷ്യം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഊർജ്ജ മേഖലയ്ക്ക് പുറമെ, നിർണായക ധാതുക്കൾ (critical minerals), അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, പ്രതിരോധം, സുരക്ഷ, ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി, ഡിജിറ്റൽ പബ്ലിക് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ (യുപിഐ ഉൾപ്പെടെ), ആരോഗ്യം, ആയുർവേദം, കൃഷി, വിദ്യാഭ്യാസം, വിനോദസഞ്ചാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും സഹകരണം വിപുലീകരിക്കാൻ തീരുമാനമായി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാവസായിക കൂട്ടായ്മകൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സംയുക്ത ബിസിനസ്സ് ഉച്ചകോടി സംഘടിപ്പിക്കാനും ധാരണയായിട്ടുണ്ട്. ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിലെ ബുദ്ധമത കേന്ദ്രങ്ങളായ ഫയാസ് തേപ, കാര തേപ എന്നിവയുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പുനരുദ്ധാരണത്തിനുമായുള്ള താൽപ്പര്യപത്രത്തിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെച്ചു.

ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുടെ തലത്തിൽ കോർഡിനേഷൻ കൗൺസിൽ രൂപീകരിക്കാനും നിലവിലെ ജോയിന്റ് കമ്മീഷന്റെ പ്രവർത്തനം മന്ത്രിതലത്തിലേക്ക് ഉയർത്താനും ധാരണയായിട്ടുണ്ട്. കൃഷി, ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഓരോന്നിനും പ്രത്യേക റോഡ്മാപ്പ് തയ്യാറാക്കുമെന്ന് ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് വ്യക്തമാക്കി. കൂടാതെ നഗര വികസനത്തിൽ പരസ്പര സഹകരണത്തിനായി മൂന്ന് 'സിസ്റ്റർ സിറ്റി/സിസ്റ്റർ സ്റ്റേറ്റ്' കരാറുകളിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെച്ചു.

സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാന്റെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ 'ഓലി ദരജാലി ദോസ്ത്ലിക്' (Order of Oliy Darajali Dustlik) പുരസ്കാരം പ്രസിഡന്റ് ഷാവ്കത്ത് മിർസിയോയേവ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് സമ്മാനിച്ചു. തുടർന്ന് കുക്സരോയ് പ്രസിഡൻഷ്യൽ കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് ഔദ്യോഗിക ആചാരപരമായ വരവേൽപ്പും നൽകി. മധ്യേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര, വ്യാപാര, ഊർജ്ജ ബന്ധങ്ങളെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നതാണ് ഈ ഉന്നതതല സന്ദർശനം.

---------------

Hindusthan Samachar / Roshith K